با نزدیک شدن به سال ۱۴۰۵، فضای سیاسی کشور در آستانه برگزاری سه رویداد انتخاباتی مهم قرار گرفته است؛ انتخابات میاندورهای مجلس شورای اسلامی، انتخابات میاندورهای مجلس خبرگان رهبری و هفتمین دوره انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا. مجموعهای از انتخابات که هرکدام بهتنهایی میتواند حامل پیامهای سیاسی و اجتماعی معناداری باشد و در کنار هم، تصویری چندلایه از وضعیت سیاست داخلی ایران ترسیم میکند.
بر اساس اطلاعیه شماره (۱) ستاد انتخابات کشور، انتخابات سراسری هفتمین دوره شوراهای اسلامی شهر و روستا روز جمعه ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ برگزار خواهد شد. همزمان با این انتخابات، انتخابات میاندورهای دوازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی نیز در پنج حوزه انتخابیه شامل تبریز، آذرشهر و اسکو، بندرانزلی، بستانآباد، نقده و اشنویه و بندرعباس برگزار میشود.
مطابق اعلام وزارت کشور، داوطلبان انتخابات میاندورهای مجلس شورای اسلامی میتوانند از روز شنبه ۱۳ دی ۱۴۰۴ تا سهشنبه ۱۶ دی ۱۴۰۴، به مدت چهار روز، از طریق «پنجره واحد وزارت کشور» نسبت به پیشثبتنام اقدام کنند. این مرحله از انتخابات، اگرچه از نظر تعداد کرسیها محدود است، اما میتواند در موازنههای سیاسی مجلس تا انتخابات بعدی اثرگذار باشد؛ بهویژه اگر چهرههایی با رویکردهای متفاوت یا تخصصی وارد پارلمان شوند.
در کنار مجلس، انتخابات میاندورهای مجلس خبرگان رهبری نیز از اهمیت خاصی برخوردار است. این انتخابات بار دیگر بحث ضرورت ورود نیروهای فعال، آشنا به تحولات روز و برخوردار از توان کارشناسی به این نهاد را به مرکز توجه بازمیگرداند؛ نهادی که نقش آن در ساختار سیاسی کشور، فراتر از یک نهاد تشریفاتی ارزیابی میشود.
اما شاید مهمترین و فراگیرترین بخش این بسته انتخاباتی، انتخابات شوراهای شهر و روستا باشد. شوراها بهعنوان نزدیکترین نهاد انتخابی به زندگی روزمره شهروندان، نقشی کلیدی در مدیریت محلی، توسعه شهری و روستایی و همراهی با سیاستهای دولت ایفا میکنند. ترکیب شوراها در کلانشهرها و مراکز استانها میتواند نهتنها مسیر مدیریت شهری، بلکه فضای سیاسی آینده را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
در مجموع، همزمانی این سه انتخابات، آزمونی مهم برای جریانهای سیاسی، نهادهای اجرایی و میزان مشارکت اجتماعی محسوب میشود؛ آزمونی که نتایج آن میتواند فراتر از کرسیهای انتخاباتی، پیامهایی روشن درباره انتظارات جامعه، آرایش نیروهای سیاسی و آینده مدیریت کشور به همراه داشته باشد.
محمد عنایتی، استاد دانشگاه و کارشناس سیاسی در گفتگو با آرمان امروز با اشاره به نزدیک شدن کشور به سال ۱۴۰۵، معتقد است همزمانی چند انتخابات مهم، فضای سیاسی ایران را وارد مرحلهای متفاوت و چندلایه کرده است. به گفته او، برگزاری انتخابات میاندورهای مجلس شورای اسلامی، میاندورهای مجلس خبرگان رهبری و هفتمین دوره انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا، هرکدام حامل پیامهای مستقلی هستند، اما در کنار هم تصویری روشنتر از وضعیت سیاست داخلی ترسیم میکنند.
عنایتی با اشاره به زمانبندی انتخابات شوراها و همزمانی آن با انتخابات میاندورهای مجلس در چند حوزه انتخابیه، تأکید میکند که اگرچه کرسیهای میاندورهای مجلس از نظر عددی محدود است، اما میتواند در موازنههای سیاسی و جهتگیریهای تخصصی پارلمان تا انتخابات بعدی اثرگذار باشد؛ بهویژه در صورت ورود چهرههایی با رویکردهای متفاوت یا مطالبات جدید اجتماعی.
این استاد دانشگاه، انتخابات میاندورهای مجلس خبرگان رهبری را نیز واجد اهمیت ویژه میداند و معتقد است این رویداد بار دیگر ضرورت حضور نیروهای فعال، بهروز و برخوردار از توان کارشناسی را در این نهاد برجسته میکند؛ نهادی که نقش آن در ساختار سیاسی کشور، تعیینکننده و راهبردی است.
به گفته عنایتی، در میان این سه رویداد، انتخابات شوراهای شهر و روستا از گستردهترین تأثیر اجتماعی برخوردار است. شوراها نزدیکترین نهاد انتخابی به زندگی روزمره مردم هستند و ترکیب آنها، بهویژه در کلانشهرها، میتواند مسیر مدیریت شهری و حتی آرایش سیاسی سالهای آینده را تحت تأثیر قرار دهد.
او در پایان تأکید میکند همزمانی این انتخابات، آزمونی جدی برای جریانهای سیاسی، نهادهای اجرایی و میزان مشارکت اجتماعی است؛ آزمونی که نتایج آن فراتر از تعداد کرسیها، میتواند نشانهای از مطالبات جامعه و جهتگیری آینده سیاست داخلی کشور باشد.
