خط قرمز ما
عرفان بیوک نژاد: در آستانه چهلمین روز از درگیریها، تأکید کارشناسان بر تعیین خطوط قرمز ملی در برابر تهدیدات خارجی افزایش یافته است. در همین چارچوب، حمله به تمامیت سرزمینی و بهویژه زیرساختهای حیاتی کشور، بهعنوان مهمترین خط قرمز مطرح میشود؛ اقدامی که میتواند خسارات گستردهای به همراه داشته باشد، هرچند بهعنوان پایان مسیر تلقی نمیشود.
در این تحلیل، زیرساختهای اساسی از جمله حوزههای انرژی، برق و دیگر شریانهای حیاتی، صرفاً امکانات فنی محسوب نمیشوند، بلکه بهعنوان سرمایههای انباشتهشده ملی و متعلق به نسلهای آینده تعریف میشوند. از این منظر، هرگونه هدف قرار دادن این بخشها، نه یک رخداد مقطعی در چارچوب جنگ، بلکه تهدیدی بنیادین علیه حال و آینده کشور ارزیابی میشود.
همزمان با افزایش ادبیات تهدید از سوی دشمن در روزهای اخیر، هشدارها نسبت به پیامدهای چنین اقداماتی نیز شدت گرفته است. این نوع حملات، ماهیتی فراتر از یک درگیری گذرا داشته و میتواند موجودیت کشور را هدف قرار دهد. از همین رو، ضرورت برخورد جدی با این تهدیدات و پرهیز از سادهانگاری آنها بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. در این میان، بر نقش و مسئولیت عمومی نیز تأکید شده و لزوم شکلگیری انسجام و عزم ملی برای پیشگیری از چنین سناریوهایی مطرح میشود؛ رویکردی که هدف آن جلوگیری از بروز پیامدهای گسترده و غیرقابل جبران برای کشور است.
امیرمحمد خالقی، استاد علوم سیاسی دانشگاه، در گفتوگو با روزنامه «آرمان امروز» با اشاره به اهمیت مدیریت افکار عمومی در شرایط حساس کشور اظهار کرد: در دورههایی که تهدیدات خارجی بهویژه در حوزه زیرساختی مانند شبکه برق و تأسیسات حیاتی افزایش پیدا میکند، یکی از اصلیترین ابزارهای دشمن، نه صرفاً اقدام مستقیم، بلکه جنگ روانی و انتشار شایعات و اخبار دلهرهآور هدفمند است. این اخبار با هدف ایجاد نااطمینانی، تضعیف روحیه عمومی و برهم زدن انسجام داخلی طراحی میشوند و در صورت بیتوجهی، میتوانند حتی بیش از تهدیدات فیزیکی خسارتزا باشند.
وی ادامه داد: مقابله با این وضعیت نیازمند یک راهبرد چندلایه است؛ از یکسو نهادهای رسمی باید با اطلاعرسانی دقیق، بهموقع و شفاف، میدان را از شایعهسازان پس بگیرند و از سوی دیگر، جامعه نیز باید به سطحی از سواد رسانهای برسد که هر خبر و ادعایی را بدون بررسی نپذیرد. تجربه نشان داده است که هر جا خلأ اطلاعرسانی وجود داشته، شایعات بهسرعت جایگزین حقیقت شدهاند و همین مسئله، بستر لازم برای تشدید نگرانیهای عمومی را فراهم کرده است.
این استاد دانشگاه با تأکید بر ضرورت حفظ انسجام داخلی تصریح کرد: در شرایطی که زیرساختهای حیاتی کشور بهعنوان اهداف بالقوه تهدید مطرح هستند، مهمترین سرمایه، اعتماد و همبستگی اجتماعی است. اگر جامعه احساس کند که اطلاعات درست دریافت میکند و در جریان واقعیات قرار دارد، نهتنها در برابر شایعات مقاومتر میشود، بلکه بهعنوان یک عامل بازدارنده در برابر اهداف دشمن نیز عمل میکند. انسجام داخلی بهمعنای همصدایی کور نیست، بلکه بهمعنای وجود یک درک مشترک از منافع ملی و پرهیز از دامن زدن به اختلافات در بزنگاههای حساس است.
خالقی در پایان خاطرنشان کرد: تقویت زیرساختهای فنی برای حفاظت از شبکه برق و سایر تأسیسات حیاتی ضروری است، اما این اقدامات زمانی بهطور کامل اثربخش خواهند بود که با مدیریت هوشمند فضای اطلاعرسانی و ارتقای اعتماد عمومی همراه شوند. در غیر این صورت، حتی کوچکترین اختلال نیز میتواند به چالشی بزرگ در افکار عمومی تبدیل شود.
