حمیدرضا بوستانی
«حمام خون به راه می اندازد، اگر مصلحت بداند و منافعش اقتضا کند». تاریخ بارها اثبات کرده اسرائیل اگر عرصه را تنگ ببیند و قدرتش را داشته باشد، هیچ ابایی از قتل عام زن، کودک، پیر و جوان ندارد. نشان به این نشان که از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون، بیش از ۲۵۰ هزار فلسطینی در غزه کشته یا زخمی شدهاند. اقدامات اسرائیل بیش از آنکه امری سیاسی، نظامی یا امنیتی باشد اقدامی است که ریشه در بی اخلاقی و فقدان وجود انسانیت دارد. طبیعتا هر فردی می بایست از این اقدامات آزرده خاطر گردد. آنها روی همه جنایتکاران تاریخ را سفید و اثبات نمودهاند کوچکترین ابایی از کودک کشی و قتل عام غیرنظامیان ندارند.
در سوی دیگر نیز، آمریکا قرار دارد که خود عامل اصلی تحمیل دهها سال انواع و اقسام تحریم برگرده مردم بی گناه ایران بوده است. شکی نیست که فشار اصلی تحریم نه بر دوش مسئولان که بر جسم و جان مردم سنگینی می کند. به بیانی دیگر، بعید است هیچ تحریم یا فعال سازی مکانیسم ماشه در هیچ زمانی از تاریخ، آسایش را از هیچ مسئولی سلب نموده باشد. نمونه حی و حاضرش مسیر مشکل ایران برای تامین مواد اولیه داروهای سرطانی بوده که به شدت بر زندگی بیماران خاص و کم بضاعت ضربه وارد آورده است. آمار و گفتههای پزشکان نشان میدهد درمان هزاران کودک به دلیل عدم دسترسی به این داروها در نتیجه تحریم های ایالات متحده علیه ایران –و همین طور ناکارآمدیهای داخل- بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم تحت تاثیر قرار گرفته است. همین آمریکا که مسئولان سیاسیاش گاه و بیگاه دم از مبارزه با تروریسم و دفاع از حقوق بشر میزنند چند روز پیش برای ششمین بار متوالی در دو-سه سال اخیر، قطعنامه شورای امنیت درباره آتشبس دائمی در غزه را وتو کرد. بدین ترتیب، این قطعنامه برغم اخذ ۱۴ رای موافق از ۱۵ رای، باز هم به تصویب نرسید و این یعنی تداوم قحطی، گرسنگی و نسل کشی در آن دیار جنگ زده.
البته، روا نیست با وجود حجم گسترده ناکارآمدیها، تلاش شود که همه تقصیرها را به گردن تحریم ها بیندازیم و مسئولان را از همه بی تدبیریهایشان در دو- سه دهه اخیر تبرئه کرد. نقص های موجود در نظام اداری و فساد، تورم های افسارگسیخته یک دهه اخیر، فقر، گرانی و دیگر معضلات اجتماعی بر هیچ کس پوشیده نیست. اما خستگی مردم از بی تدبیری های دولتهای سابق دلیل بر آن نیست که برخی بخواهند به دامان شیطان غش کنند. قرار نیست کسی از رنج هایی که بی تدبیری ها در طی همه این سالها بر جان مردم وارد آورده دفاع نماید، اما قرار هم نیست کسی برای شیطان دست و سوت بزند یا شیپور و هورا بکشد. امروز که قرار است مکانیسم ماشه بر ملت ایران فعال شود، کمتر مسئولی تاثیر آن را بر سفره خود می بیند و تاثیر این مکانیسم که تاثیر سال ها اقدامات درست و غیر درست است، مستقیم بر سفره کارگران و مردم عادی تاثیرگذار خواهد بود. پس حفظ سرمایه اجتماعی همان طور که در دوران جنگ و انتخابات مهم است، باید در این دوران و فشار مضاعف اقتصادی هم مهم به نظر می رسد. سرمایه اجتماعی داخلی یعنی جلوگیری از کوچک شدن سفرههای مردم و عدم ترس از آینده.
